Obilazeći banje Srbije i njihovu okolinu može se upoznati bogata kulturno-istorijska baština, koja svedoči o dugoj i burnoj prošlosti civilizacije na našim prostorima. U okolini banja nalaze se mnogi značajni arheološki lokaliteti. Zapadno banje Vrdnik. kraj Sremske Mitrovice nekada se nalazio rimski  grad Sirmium. a kod Gamzigradske banje - Felix Romuliana.

0 vizantijskom Caričinom gradu svedoče arheološki ostaci kod Sijarinske banje, dok se kod Novog Pazara nalazila stara srpska prestonica Ras.U blizini najpoznatijih banja su brojni srednjovekovni manastiri. Ovi jedinstveni centri srpske duhovnosti i kulture predstavljaju remek-dela arhitekture, a njihove freske i ikone su izuzetne lepote i vrednosti. Ovčar Banju okružuje deset manastira smeštenih u Ovčarsko-Kablarskoj klisuri. Iz Vrdnika i Slankamena može se obići čak 16 fruškogorskih manastira, a iz Pribojske Banje može se stići do manastira Mileševe i videti jedna od najlepših fresaka „Beli Andjeo“.  

Manastir Ljubostinja je nedaleko od Vrnjačke Banje, kraj Mataruške Banje je Žiča, zadužbina Stefana Provenčanog, Prohor Pčinjski je nedaleko od Bujanovačke Banje, a iz Novopazarske Banje se stiže do kompleksa Stari Ras i Sopoćana, jednog od najlepših spomenika stare srpske umetnosti, pod zaštitom UNESCO-a.Veoma zanimljiv spomenik srpskog srednjovekovnog neimarstva je Tvrdjava Maglić u blizini Bogutovačke Banje, a iz Vrnjačke Banje se mogu obići ostaci grada kneza Lazara u Kruševcu. Iz Vrdnika ili Slankamena lako se stiže u Sremske Karlovce, centar srpskog kulturnog i crkvenog života od XVII do početka XX veka. Iz Banje Koviljače može se obići Tršić, rodno mesto oca srpske pismenosti Vuka Karadžića. a iz Bukovičke Banje stiže se do Topole i Oplenca. gde je spomen-kompleks dinastije Karadjordjević.

Kud god se krene, put iz banje uvek vodi do nekog mesta koje će vam svojom arhitekturom, starinom ili duhovnošću oduzeti dah.